༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་ཀ་རྡོར་སྒང་གསུམ་ཁུལ་དུ་གཞུང་འབྲེལ་འཚམས་གཟིགས་སླད་ནུབ་བངྒཱལ་གྱི་སྦག་ཌོ་ར་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་སཱ་ལུ་གཱ་རཱ་དང་། ཀ་སྦུག སོ་ནཱ་དཱ། རྡོར་གླིང་ཁུལ་གྱི་བོད་མིའི་སྐུ་ཚབ་སོགས་ནས་ཕེབས་བསུའི་སྣེ་ལེན་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ཡོད།
དེ་ནས་དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ཁར་ཤང་དུ་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་མི་མང་ཚོགས་ཁང་ནང་མང་ཚོགས་ལ་གསུང་བཤད་གནང་དོན། ཉེ་ཆར་ཀ་རྡོར་སྒང་གསུམ་ཁུལ་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་རྟོག་ཞིབ་སླད་ཡོང་སྐབས་མི་མང་མཇལ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མ་བྱུང་བ་རེད། སྐབས་དེར་ངས་གང་མགྱོགས་ས་གནས་སུ་བཅར་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཞུས་པ་ལྟར་ད་རེས་རྣམ་པ་ཚོ་དང་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་བ་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་། རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་གྱི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཆེ་ཁག་ནང་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་རེད། གཞིས་ཆགས་ཆུང་བའི་ནང་མི་ཉུང་ཉུང་རེད། ཁར་ཤང་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གཟེངས་སུ་ཐོན་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཆགས་འདུག་ཅེས་ཞུ་ན་མ་འགྲིག་པ་ཡོད་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནས་ཉམ་ཐག་དང་འབྲེལ་བའི་འཚོ་སྣོན་རིགས་གཅིག་ཀྱང་ཞུ་མི་དགོས་པར་འཚོ་བ་རང་སྐྱོང་གི་སྐྱིད་སྡུག་ཅིག་ཆགས་ཡོད་པར་བསྔགས་བརྗོད་འོས་པ་ཞིག་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད།ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་གྱར་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ས་བཙན་བཟུང་བྱས་ནས་གྱར་དགོས་བྱུང་བ་རེད། རྡོར་གླིང་དང་ཀ་སྦུག་ཁུལ་དུ་བོད་ས་མ་ཤོར་གོང་ནས་བོད་མི་དེ་དག་སླེབས་ཡོད། སྐབས་རེས་དུས་ཚོད་བྱུང་བའི་རིང་རྒན་རབས་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་བསྡད་ནས་ལོ་རྒྱུས་དེ་འདྲ་ཕྲན་བུ་ཉན་གྱི་ཡོད། ཁ་སྔོན་རྡོར་གླིང་ཁུལ་གྱི་རྒན་པའི་སར་ནས་དེ་སྔའི་སྐད་ཆ་དེ་འདྲ་ཉན་དགོས་བསམ་བྱུང་། ཡིན་ཡང་ང་ཚོས་ཞུས་པ་དང་གོ་སྒྲིག་གནང་བ་གཉིས་མི་འདྲ་བ་ཆགས་ནས་འཆར་གཞི་ཚང་མ་འཁྲུགས་ཏེ་སྐད་ཆ་དེ་ཙམ་ཉན་རྒྱུ་མ་བྱུང་། འདིར་ཆ་མཚོན་ནའང་དེ་སྔ་བོད་ས་མ་ཤོར་གོང་གི་བོད་པ་དང་རྒྱ་ནག་གིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྗེས་འདིར་ཕེབས་པའི་བོད་མི་རྣམས་མཉམ་དུ་བསྡད་ནས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་གཞིར་བཟུང་འགྲོ་ཐུབ་པ་དང་། བར་ལམ་བར་ཆད་བྱུང་བ་རེད། འོན་ཀྱང་དེ་དག་ཚང་མ་རྫོགས་ནས་འཆམ་མཐུན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཡག་ཐག་ཆོད་ཅིག་བྱུང་འདུག་པ་དེར་འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་གི་ངོས་ནས་རྣམ་པ་ཚོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་དང་། མ་འོངས་པར་མུ་མཐུད་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དགོངས་བཞེད་ལྟར་ཤར་བསྐྱོད་བྱས་ནས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། མ་འོངས་པར་འགྱོད་པ་སྐྱེ་མི་དགོས་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད། ཅེས་ཞུ་འདོད་བྱུང་།
བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལས་འགན་ནང་ནས་ལས་འགན་གཙོ་བོ་གཉིས་རེད། ལས་འགན་གཅིག་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ ནས་རྩིས་པ་ཡིན་ན་བོད་ནང་རྒྱ་མི་བཙན་འཛུལ་བྱས་ནས་ལོ་ ༧༠ འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ནས་རྩིས་པ་ཡིན་ན་ལོ་ངོ་ ༦༡་་་༦༢ འགྲོ་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་བ་ནས་བཟུང་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་དང་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་འདི་ཧྲ་ཏག་ཏག་གནས་ཐུབ་པ་འདི་འཛམ་གླིང་ནང་གི་བཙན་བྱོལ་བ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་བོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དུས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཡོད།
ཉེ་ཆར་བེལ་ཇི་ཡམ་ནས་ཡིན་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཞིག་གིས། ཁོང་འཛམ་གླིང་ནང་སྐྱབས་བཅོལ་དང་བཙན་བྱོལ་བ་ཡོད་སའི་ལུང་པ་མང་དག་ཅིག་ལ་འགྲོ་མྱོང་། འོན་ཀྱང་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་འདི་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་འདུག་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་། དེ་དག་ནི་གཙོ་བོ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་བཀའ་དྲིན། དེའི་སྟེང་མི་རབས་རྒན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐུ་ལས་ཧ་ཅང་མང་པོ་བསྐྱོན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རེད། མི་རབས་རྒན་པ་རྣམས་ལ་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཚད་དང་ལྡན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནའང་ལྷག་བསམ་དང་ཧུར་བརྩོན་གནང་བ་དང་། དཀའ་ངལ་ཇི་ཙམ་འཕྲད་པ་ཡིན་ནའང་དེར་གདོང་ལེན་གནང་སྟེ་སྤྱི་ཚོགས་ཡག་པོ་བཟོ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་གནང་སྟབས། མི་རབས་རྒན་པ་རྣམས་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་གུས་འདུད་དང་ཆེ་མཐོང་ཞུ་བཞིན་ཡོད། དང་པོ་དེ་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ཐོག་གཅོ་བོ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དགོངས་པ་དང་། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྲིད་བྱུས་གཞིར་བཞག་ཐོག་ཤར་བསྐྱོད་བྱས་ནས་འགྲོ་དགོས།
རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་སྐད་ཆ་མ་བཤད་པར་ང་ཚོའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་མེད། དེ་ནི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རེད། མང་གཙོ་དང་། རང་དབང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བཅས་ལ་དགའ་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དཔེར་ན་རྒྱ་གར་དང་། ཨ་རི། ཡུ་རོབ་སོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་ང་ཚོས་འབྲེལ་བ་ཞུ་དགོས་པ་དང་། ང་ཚོས་མང་གཙོ་མེད་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་འབྲེལ་བ་ཞུ་ཡང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ཉག་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་ཨ་རི་དང་། ཡུ་རོབ་ཁུལ། ཉི་ཧོང་སོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་འབྲེལ་བ་ཞུས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡག་ཐག་ཆོད་ཐོབ་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་དང་པོ་སོ་སོའི་ཁེ་ཕན་ལྟ་ཡི་རེད་མ་གཏོགས་བོད་དོན་ཆེད་དུ་ཁོང་ཚོས་ཚང་མ་དུས་ནམ་ཡང་བློས་བཏང་གནང་གི་མ་རེད། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་གར་ནང་བོད་དོན་སྐོར་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེན་པོ་སླེབས་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་འཕགས་བོད་ས་མཚམས་སུ་རྒྱ་ནག་གིས་རྙོག་གྲ་སློང་གི་ཡོད་སྟབས་རྒྱ་གར་གྱི་ཁེ་ཕན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་བརྟེན་རྒྱ་གར་ནང་བོད་དོན་སྐོར་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེན་པོ་སླེབ་ཀྱི་ཡོད།
དེ་བཞིན་ཨ་རིས་ཀྱང་མ་འོངས་པར་བོད་དོན་སླད་ལངས་ཕྱོགས་མཁྲེགས་པོ་ཞིག་འཛིན་དགོས་ན། ཨ་རིའི་ཁེ་ཕན་གཙོ་བོར་བཞག་པའི་ཐོག་བོད་དོན་སླད་དུ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་གི་རེད་མ་གཏོགས་བོད་དོན་གཅིག་པུའི་ཆེད་དུ་ཨ་རིས་རང་གི་ཁེ་ཕན་ཆ་ཚང་དུས་ནམ་ཡང་བློས་བཏང་གནང་གི་མ་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ཆ་ཚང་བྱེད་དགོས། རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དེ་ང་ཚོའི་བསམ་བློར་ཤོང་མ་ཐུབ་པའི་གནས་སྟངས་ཡོང་གི་འདུག ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་ནག་ནང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་ཡི་འདུག རྒྱ་ནག་ནང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་མཇུག་སྒྲིལ་རྗེས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ཏིང་ཞའོ་ཕིང་དང་། ཅིང་ཙེ་མིན། ཧུ་ཅིན་ཐའོ་སྐབས་དུས་ནས་དུས་སུ་མདུན་སྐྱོད་བྱས་ནས་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་བོ་འདུག ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་བྱེད་སྟངས་ལ་བལྟས་པ་ཡིན་ན་ཡང་བསྐྱར་རྒྱབ་ཤིག་རྒྱག་གི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་བོ་འདུག ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ནས་བཟུང་ང་ཚོ་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་དབར་དམིགས་བསལ་འབྲེལ་བ་བྱུང་མེད།
བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་མ་ཐུབ་པའི་བར་རྒྱ་ནག་ལ་སྙོབ་ཐུབ་ཐབས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། གང་ཡིན་ཞེ་ན་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་གནད་འགག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ཨོསྟྲེ་ལི་ཡཱ་གནས་སྡོད་རྒྱ་མི་འགའ་ཤས་ཀྱིས། ཁྱེད་རང་ཚོས་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གཞུང་ལ་འགྲེལ་བ་བྱས་ནས་འབྲས་བུ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་འཐོན་རྒྱུ་མེད། འབྲེལ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བཤད་མཁན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་བབ་ཐོག་ནས་ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་འདི་དམར་ཤོག་ཡིན་ནའང་འདྲ་འདུག མང་གཙོ་ཡིན་ནའང་འདྲ་འདུག་ལམ་ལུགས་ག་འདྲ་ཞིག་ལ་འགྲོ་གི་ཡོད་ནའང་བོད་པའི་གནད་དོན་འདི་སྲིད་གཞུང་འདི་ལ་འགྲེལ་བ་མ་བྱས་ཐབས་མེད་ལྟ་བུ་རེད།
མཐར་ཐུག་གི་ཐབས་ལམ་མ་རྙེད་བར་དུ་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་གང་བྱས་དགོས་ཞེ་ན། བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། འདས་པའི་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་གྱི་ནང་བོད་ནང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུར་འཐུས་ཤོར་གང་ཙམ་ཕྱིན་ཡོད། ད་ལྟའི་དུས་སུ་བོད་ནས་གནས་ཚུལ་འཐོབ་རྒྱུ་ཁག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་འདུག ཕྱོགས་མཚུངས་བོད་ནས་ཚུར་མི་ཡོང་མཁན་ཉུང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་བཙན་བྱོལ་ནས་བོད་ནང་འགྲོ་མཁན་ཡང་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་སྟབས། གནས་ཚུལ་ཕར་ཚུར་སྤྲོད་རྒྱུར་རང་བཞིན་གྱིས་ཁག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ཅེས་སོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང་གྲུབ་མཚམས་སོ་ནཱ་དཱ་བཀྲ་ཤིས་གླིང་དུ་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་མང་
འདིར་ང་དང་ལྷན་དུ་ནང་སྲིད་ལས་ཁུ